Over 'Sunkist' en 'Maroc' mandarijnen

Ze zijn  er weer; de karren vol met mandarijntjes! De prijs is omgekeerd evenredig met de smaak. Waren de eerste mandarijnen nog niet zo sappig en relatief duur (8dh/kg= 65 ct), nu smaken ze heerlijk en is de prijs gezakt naar 3 dh.  Eerlijk gezegd wist ik niet beter dan dat mandarijnen van oudsher deel uitmaken van de landbouwproducten van Marokko. Niets is minder waar, aan de basis van het 'Maroc' mandarijntje, staat de Californische ‘Sunkist’ mandarijn die in mijn jeugd rond Sinterklaas te koop was. Het maandblad ‘Zamane, le Maroc d’hier & d’aujourd’hui’ (nr. 68 ) wijdt er een artikel aan.    

Californië en Marokko hebben beide een droog mediterraan klimaat, Los Angeles en Casablanca liggen op dezelfde hoogtegraad. Rond 1900 reisde Amerikaanse botanisten de wereld over op zoek naar om nieuwe plantensoorten met een economische waarde voor Californië. Ze waren de eerste buitenlanders met belangstelling voor Marokkaanse soorten. Zo hebben   druiven, olijfbomen, amandelbomen en dadelpalmen met succes hun weg gevonden van Marokko naar Californië. De arganstruik, typerend voor de streek rond Essaouira, wordt gebruikt om de Californische bodem te behoeden voor erosie. Omgekeerd waren de Fransen, die tussen 1912- 1956 in Marokko de lakens uitdeelden, geïnteresseerd in de Californische fruitteelt. De productie van graan, van oudsher het belangrijkste landbouwproduct van Marokko, was te kwetsbaar dus ging men op zoek naar een rendabel product voor de Europese markt. De irrigatie en fruitteelt zoals die werd bedreven in Californië, zou het droge Marokko rendabel kunnen maken voor Frankrijk, een ‘Maroc utile’. De Franse ‘colons’ worden gestimuleerd om fruitsoorten uit de ‘metropole’ te vervangen voor Californische citrusvruchten. Vooral de variëteit ‘Valencia’ is in trek. Ook de organisatiestructuur van producteurs en de marketingmethode wordt overgenomen uit Californië waarbij het label ‘Sunkist’ wordt aangepast aan het land: ‘Maroc’. En met succes: is in 1924 slechts 265 ha van de grond van ‘colons’ beplant met citrusfruit, bij de onafhankelijkheid in 1956 is dit 30.000 ha. Met de Marokkaanse telers erbij zelfs 50.000 ha. Tot zover het artikel uit Zamane.