les verres beldi

Majorelle, meer dan een tuin alleen.

Een verblijf aan Marrakesh is niet compleet zonder een bezoek aan de Jardin Majorelle. Net buiten de medina en de souks, voorbij het busstation Bab Doukkala,ligt de beroemde tuin, één van de grootste toeristische trekpleisters van Marokko. Jaarlijks genieten 800.000 mensen, meer dan 2000 per dag, van het 'bleue Majorelle'  dat sterk contrasteert met de immense cactussen in de tuin. 

Maar de naam "Majorelle' is méér dan de tuin. De tuin is namelijk gesticht door kunstschilder Jacques Marjorelle, die in 1917 als n blok valt voor de rode stad Marrakesh. Waar Delacroix en Matisse in Tanger blijven, is Majorelle tot tranen geroerd door de soúks, de straten en het licht van Marrakesh.

een muur met gaten; duurzaam bouwen in de Atlas

Vraag een willekeurige toerist in Marrakesh wat de functie van de gaten in de stadsmuren is en hij blijft je waarschijnlijk het antwoord schuldig. Ook wij vroegen ons bij onze eerste bezoeken aan Marrakesh af waar ze voor dienen. Een plek voor de duiven? Tochtgaten? Een geste naar de tegenstander die de stad wil belegeren? Inmiddels weten we beter en tijdens een tochtje door de Atlas krijgen we het antwoord 'live' te zien. Met gids Mohamed maken we een wandeling in de natuur. Ver van de hectiek van Marrakesh genieten we van de stilte. Een ezel, beladen met bouwmateriaal passeert ons, samen met zijn baas. Ze stoppen iets verder bij een huis in aanbouw. De eerst wat norse eigenaar wordt snel goedlachs als hij merkt dat we interesse tonen voor de manier waarop hij het huis heeft gebouwd Een huis dat zoals zoveel huizen door de kleur en het natuurlijke materiaal bijna helemaal wordt opgenomen in het landschap. De muren zijn opgebouwd uit grote blokken 'pisé', dat bestaat uit aangestampte leem en stro. Veel kasbah's, zoals het beroemde Ait Ben Haddou, paleizen en dus ook  de stadsmuren van Marrakesh zijn gemaakt van dit materiaal.

Op een fundering van steen wordt de muur langzaam maar zeker opgebouwd. Het is de vakman -ook wel maitre-piseur genoemd die de bekisting plaatst waarin later de klei, soms vermengd met stro, wordt gestort. Deze bekisting bestaat uit planken die door stokken bij elkaar wordt gehouden. Aan de bovenkant worden de stokken met touwen bij elkaar gehouden en aan de onderkant in dwarsbalken gestoken.  Een losse stok dient als breedtemaat van de bekisting en dus als dikte van de muur. 

De klei wordt vóór het afgraven natgemaakt. Een nauwkeurig werk, want te natte klei betekent zwakke muren. Ook dit is de taak van de maitre-piseur. Net als het aanstampen van de afgegraven klei die in de bekisting wordt gestort. Eerst het grove werk met zijn voeten, dan met een stamper, de 'dame'. Als de hele bekisting is gevuld, worden de stokken op één na losgemaakt en schuift alles op, zodat een nieuw deel gevuld kan worden. Later worden de dwarsbalken aan de onderkant verwijderd, met als resultaat de kenmerkende gaten in de muur. Et voila, het raadsel van de gaten in de muur is opgelost!
De bovenkant van de muren worden vaak afgedekt met (palm)bladeren of bamboestokken, waarover weer een laag klei wordt gesmeerd. Dit alles maakt de constructie wel kwetsbaar voor regen. Her en der in het landschap zijn dan ook afgebrokkelde muren te zien van wat eens huizen of stoere kasbahs waren. Zo worden ze nu langzaam maar zeker  teruggegeven aan de natuur, net zoals ze stapje voor stapje werden opgebouwd. 

'Play it again Sam' in Rick's café

In Casablanca, aan de rand van de oude medina, staat Rick's Café. Voor veel toeristen een 'must' vóór of na een bezoek aan de Hassan II moskee die niet ver weg staat. En die belangstelling voor het café is er niet voor niks, want de beroemde scene uit de film Casablanca: 'play it again Sam!', speelt zich hier af. Tenminste, dat denken veel mensen. In werkelijkheid werd de film opgenomen in de studio in Hollywood. Maar ondanks dat, zit er toch een interessant verhaal achter dit café. Het is namelijk opgericht in 2004 door een Amerikaanse diplomate, Kathy Griger. Gevallen voor de charme van Marokko en de Marokkanen besluit ze zich hier te vestigen en het café uit de fameuze film na te bouwen. Haar drijfveer: na de aanslagen van 9/11 wilde ze tegen de heersende anti-islam stemming in laten zien dat  Marokko een stabiel land is met een gastvrije bevolking. Kathy, die vertelde te huilen toen ze hoorde dat Trump tot president was gekozen, werd wel de 'beste minister van toerisme' genoemd. Een mooi compliment voor een bijzonder dame die op 26 juli 2018 overleed. Net als Sam zal ze met Casablanca verbonden blijven.

rechtstreeks uit het Paradijs!

Heerlijk zijn ze weer , de granaatappels, al heb ik ze moeten leren eten. Met hun prachtig rode zaden zijn ze wel zeer aantrekkelijk. Er wordt sap van gemaakt, door mannetjes die met een rijdende kraam op straat klanten lokken. Zouden ze weten dat het één van de 7 gezegende vruchten van het paradijs is? - welke de andere zijn moet ik nog eens opzoeken-. De vrucht heeft  haar oorsprong  in westelijk en centraal Azië en is van daaruit meer westelijk verspreid, getuige fossielen gevonden in Jordanië en granaatapppel-vormige glasscherven uit Egypte. Een gezonde vrucht, rijk aan anti-oxidanten en goed voor de spijsvertering. Hippocrates schreef zelfs al dat het een goed medicijn was tegen 'vrouwenziekten'.  Hoe dan ook, wij vinden de pitten, ongeveer 400 ! per vrucht,  heel lekker door de sla, ook omdat het zo prachtig  kleurt bij de groene slablaadjes! 

France E-motions

Het Institut Francais heeft weer iets leuks! Deze keer een fototentoonstelling die met behulp van  digitale middelen een dubbele laag krijgt. Foto's van vier fotografen hangen als tweeluik in de mediathèque.  De thema's zijn monumenten en bijzondere plekken in Frankrijk. Zo zijn de chateaux de la Loire te zien, musea in en buiten Parijs, en natuurlijk de Arc de Triomphe. Met behulp van telefoon of ipad is de extra laag zichtbaar. Via n app worden tekeningen of animaties toegevoegd aan de oorspronkelijke foto, wat soms grappige beelden oplevert. Een mannetje dat langs loopt of in een vijver plonst, een koning die uit zijn hemelbed stapt, een bootje van papier op een vijver of vlinders die door het beeld fladderen. De tentoonstelling is open voor iedereen, maar schoolklassen kunnen zich inschrijven. Om de groepen te begeleiden worden vrijwilligers gevraagd, n leuk klusje, waar ik me graag voor opgeef! Enthousiast vertellen de kinderen wat ze zien, de één nog sneller dan de ander. En wat me aangenaam verrast: de kinderen komen van een ecole public en de meesten kunnen zich in goede franse zinnen uiten. Maitresse, maitresse, zo klinkt het de hele ochtend, enthousiast om te laten weten wat ze hebben waargenomen op de ipad. Prima kinderen, prima leraren en een leuke ochtend!! 

GMT+1,

Waar in Europa jaren over wordt gedebateerd, is hier in één dag besloten. Het behoud van de zomertijd, behalve tijdens de Ramadan. Het is alweer een week geleden, maar de storm is nog niet gaan liggen. Integendeel, het protest tegen deze beslissing  neemt toe. Een beslissing die uit economisch oogpunt  (handel met Europa, energiebesparing) zo plotseling genomen werd dat er chaos ontstaat. Allereerst op mijn telefoon, die dit niet heeft voorzien en automatisch op wintertijd is overgestapt. Ook de parkeermeter in Casablanca is al ingesteld op wintertijd Geen ambtenaar die deze week de tijd heeft gecontroleerd. Dus we betalen de 3x2 dh voor 3 uur, waarvan het eerste al voorbij is als we het kaartje uit de automaat halen! Maar er zijn ernstigere gevolgen. Bijvoorbeeld de schoolroosters. Om 8 uur in de ochtend is het nog donker, en dus te gevaarlijk om kinderen naar school te sturen. Geen probleem , zegt de regering, dan starten we om 9 uur en korten  we de middagpauze in. Maar sommige kinderen hebben zo geen tijd om naar huis te gaan om te eten. En wat als je ouders om 8 uur moeten werken en school begint om 9 uur? Ook geen probleem zegt de regering, dat regel je maar met je baas. Ondertussen wordt een telefoonnummer ter beschikking gesteld want alom heerst verwarring. Ouders weten niet waar ze aan toe zijn, net als docenten. Maar ook dat is geen probleem, want de leerlingen staken. En ondanks een hard oordeel van de pers, dat er sprake is van een ernstige kloof tussen regering en het volk na verschillende ernstige missers van de regering -een treinongeliuk  met vage oorzaak, de hoge brandstofprijzen en het doodschieten van een twintigjarige bootvluchteling door de marine-  blijft premier El Othmani, bij het besluit. Laten we hopen dat de beloofde gunstige uitwerking van de zomertijd op de daling van het aantal verkeersongelukken (met 11 %) en een daling van de criminaliteit (met 3%) wel werkelijkheid worden.