les verres beldi

Majorelle, meer dan een tuin alleen.

Een verblijf aan Marrakesh is niet compleet zonder een bezoek aan de Jardin Majorelle. Net buiten de medina en de souks, voorbij het busstation Bab Doukkala,ligt de beroemde tuin, één van de grootste toeristische trekpleisters van Marokko. Jaarlijks genieten 800.000 mensen, meer dan 2000 per dag, van het 'bleue Majorelle'  dat sterk contrasteert met de immense cactussen in de tuin. 

Maar de naam "Majorelle' is méér dan de tuin. De tuin is namelijk gesticht door kunstschilder Jacques Marjorelle, die in 1917 als n blok valt voor de rode stad Marrakesh. Waar Delacroix en Matisse in Tanger blijven, is Majorelle tot tranen geroerd door de soúks, de straten en het licht van Marrakesh.

een muur met gaten; duurzaam bouwen in de Atlas

Vraag een willekeurige toerist in Marrakesh wat de functie van de gaten in de stadsmuren is en hij blijft je waarschijnlijk het antwoord schuldig. Ook wij vroegen ons bij onze eerste bezoeken aan Marrakesh af waar ze voor dienen. Een plek voor de duiven? Tochtgaten? Een geste naar de tegenstander die de stad wil belegeren? Inmiddels weten we beter en tijdens een tochtje door de Atlas krijgen we het antwoord 'live' te zien. Met gids Mohamed maken we een wandeling in de natuur. Ver van de hectiek van Marrakesh genieten we van de stilte. Een ezel, beladen met bouwmateriaal passeert ons, samen met zijn baas. Ze stoppen iets verder bij een huis in aanbouw. De eerst wat norse eigenaar wordt snel goedlachs als hij merkt dat we interesse tonen voor de manier waarop hij het huis heeft gebouwd Een huis dat zoals zoveel huizen door de kleur en het natuurlijke materiaal bijna helemaal wordt opgenomen in het landschap. De muren zijn opgebouwd uit grote blokken 'pisé', dat bestaat uit aangestampte leem en stro. Veel kasbah's, zoals het beroemde Ait Ben Haddou, paleizen en dus ook  de stadsmuren van Marrakesh zijn gemaakt van dit materiaal.

Op een fundering van steen wordt de muur langzaam maar zeker opgebouwd. Het is de vakman -ook wel maitre-piseur genoemd die de bekisting plaatst waarin later de klei, soms vermengd met stro, wordt gestort. Deze bekisting bestaat uit planken die door stokken bij elkaar wordt gehouden. Aan de bovenkant worden de stokken met touwen bij elkaar gehouden en aan de onderkant in dwarsbalken gestoken.  Een losse stok dient als breedtemaat van de bekisting en dus als dikte van de muur. 

De klei wordt vóór het afgraven natgemaakt. Een nauwkeurig werk, want te natte klei betekent zwakke muren. Ook dit is de taak van de maitre-piseur. Net als het aanstampen van de afgegraven klei die in de bekisting wordt gestort. Eerst het grove werk met zijn voeten, dan met een stamper, de 'dame'. Als de hele bekisting is gevuld, worden de stokken op één na losgemaakt en schuift alles op, zodat een nieuw deel gevuld kan worden. Later worden de dwarsbalken aan de onderkant verwijderd, met als resultaat de kenmerkende gaten in de muur. Et voila, het raadsel van de gaten in de muur is opgelost!
De bovenkant van de muren worden vaak afgedekt met (palm)bladeren of bamboestokken, waarover weer een laag klei wordt gesmeerd. Dit alles maakt de constructie wel kwetsbaar voor regen. Her en der in het landschap zijn dan ook afgebrokkelde muren te zien van wat eens huizen of stoere kasbahs waren. Zo worden ze nu langzaam maar zeker  teruggegeven aan de natuur, net zoals ze stapje voor stapje werden opgebouwd. 

'Play it again Sam' in Rick's café

In Casablanca, aan de rand van de oude medina, staat Rick's Café. Voor veel toeristen een 'must' vóór of na een bezoek aan de Hassan II moskee die niet ver weg staat. En die belangstelling voor het café is er niet voor niks, want de beroemde scene uit de film Casablanca: 'play it again Sam!', speelt zich hier af. Tenminste, dat denken veel mensen. In werkelijkheid werd de film opgenomen in de studio in Hollywood. Maar ondanks dat, zit er toch een interessant verhaal achter dit café. Het is namelijk opgericht in 2004 door een Amerikaanse diplomate, Kathy Griger. Gevallen voor de charme van Marokko en de Marokkanen besluit ze zich hier te vestigen en het café uit de fameuze film na te bouwen. Haar drijfveer: na de aanslagen van 9/11 wilde ze tegen de heersende anti-islam stemming in laten zien dat  Marokko een stabiel land is met een gastvrije bevolking. Kathy, die vertelde te huilen toen ze hoorde dat Trump tot president was gekozen, werd wel de 'beste minister van toerisme' genoemd. Een mooi compliment voor een bijzonder dame die op 26 juli 2018 overleed. Net als Sam zal ze met Casablanca verbonden blijven.

rechtstreeks uit het Paradijs!

Heerlijk zijn ze weer , de granaatappels, al heb ik ze moeten leren eten. Met hun prachtig rode zaden zijn ze wel zeer aantrekkelijk. Er wordt sap van gemaakt, door mannetjes die met een rijdende kraam op straat klanten lokken. Zouden ze weten dat het één van de 7 gezegende vruchten van het paradijs is? - welke de andere zijn moet ik nog eens opzoeken-. De vrucht heeft  haar oorsprong  in westelijk en centraal Azië en is van daaruit meer westelijk verspreid, getuige fossielen gevonden in Jordanië en granaatapppel-vormige glasscherven uit Egypte. Een gezonde vrucht, rijk aan anti-oxidanten en goed voor de spijsvertering. Hippocrates schreef zelfs al dat het een goed medicijn was tegen 'vrouwenziekten'.  Hoe dan ook, wij vinden de pitten, ongeveer 400 ! per vrucht,  heel lekker door de sla, ook omdat het zo prachtig  kleurt bij de groene slablaadjes! 

France E-motions

Het Institut Francais heeft weer iets leuks! Deze keer een fototentoonstelling die met behulp van  digitale middelen een dubbele laag krijgt. Foto's van vier fotografen hangen als tweeluik in de mediathèque.  De thema's zijn monumenten en bijzondere plekken in Frankrijk. Zo zijn de chateaux de la Loire te zien, musea in en buiten Parijs, en natuurlijk de Arc de Triomphe. Met behulp van telefoon of ipad is de extra laag zichtbaar. Via n app worden tekeningen of animaties toegevoegd aan de oorspronkelijke foto, wat soms grappige beelden oplevert. Een mannetje dat langs loopt of in een vijver plonst, een koning die uit zijn hemelbed stapt, een bootje van papier op een vijver of vlinders die door het beeld fladderen. De tentoonstelling is open voor iedereen, maar schoolklassen kunnen zich inschrijven. Om de groepen te begeleiden worden vrijwilligers gevraagd, n leuk klusje, waar ik me graag voor opgeef! Enthousiast vertellen de kinderen wat ze zien, de één nog sneller dan de ander. En wat me aangenaam verrast: de kinderen komen van een ecole public en de meesten kunnen zich in goede franse zinnen uiten. Maitresse, maitresse, zo klinkt het de hele ochtend, enthousiast om te laten weten wat ze hebben waargenomen op de ipad. Prima kinderen, prima leraren en een leuke ochtend!! 

GMT+1,

Waar in Europa jaren over wordt gedebateerd, is hier in één dag besloten. Het behoud van de zomertijd, behalve tijdens de Ramadan. Het is alweer een week geleden, maar de storm is nog niet gaan liggen. Integendeel, het protest tegen deze beslissing  neemt toe. Een beslissing die uit economisch oogpunt  (handel met Europa, energiebesparing) zo plotseling genomen werd dat er chaos ontstaat. Allereerst op mijn telefoon, die dit niet heeft voorzien en automatisch op wintertijd is overgestapt. Ook de parkeermeter in Casablanca is al ingesteld op wintertijd Geen ambtenaar die deze week de tijd heeft gecontroleerd. Dus we betalen de 3x2 dh voor 3 uur, waarvan het eerste al voorbij is als we het kaartje uit de automaat halen! Maar er zijn ernstigere gevolgen. Bijvoorbeeld de schoolroosters. Om 8 uur in de ochtend is het nog donker, en dus te gevaarlijk om kinderen naar school te sturen. Geen probleem , zegt de regering, dan starten we om 9 uur en korten  we de middagpauze in. Maar sommige kinderen hebben zo geen tijd om naar huis te gaan om te eten. En wat als je ouders om 8 uur moeten werken en school begint om 9 uur? Ook geen probleem zegt de regering, dat regel je maar met je baas. Ondertussen wordt een telefoonnummer ter beschikking gesteld want alom heerst verwarring. Ouders weten niet waar ze aan toe zijn, net als docenten. Maar ook dat is geen probleem, want de leerlingen staken. En ondanks een hard oordeel van de pers, dat er sprake is van een ernstige kloof tussen regering en het volk na verschillende ernstige missers van de regering -een treinongeliuk  met vage oorzaak, de hoge brandstofprijzen en het doodschieten van een twintigjarige bootvluchteling door de marine-  blijft premier El Othmani, bij het besluit. Laten we hopen dat de beloofde gunstige uitwerking van de zomertijd op de daling van het aantal verkeersongelukken (met 11 %) en een daling van de criminaliteit (met 3%) wel werkelijkheid worden.

fake news

Marokkaanse koekjes zijn beroemd en geliefd. De mooiste vormen, gevuld met dadel, gemaakt van amandel. Suikerbommen maar heerlijk! Sinds vorige week hebben de koekjes ook een bijsmaak. Men spreekt schande over een filmpje op internet dat laat zien dat ook de leden van de regering de koekjes lekker vinden. Zó lekker dat ze, nadat de koning  het parlementaire jaar heeft geopend, huiswaarts zouden zijn gegaan met plastic zakken vol koekjes die overbleven. Zouden, want het nieuws wordt officieel tegengesproken. Het waren personeelsleden van de traiteur die de resten van het buffet meenemen. Maar het kwaad is al geschied, het nieuws vliegt het internet over. Tot schande van de natie.

la Mamounia in Marrakesh, once in a lifetime!

http://www.marocantan.com/2007/06/la_mamounia_mar. op 28-9-2018

Het stond al n tijd op ons lijstje; een kopje thee drinken in de tuin van hotel La Mamounia in Marrakesh. De gastenlijst alleen al spreekt tot de verbeelding: De Gaulle, Churchill, Nixon , Reagan, Chirac, maar ook Maurice Chevalier, Josephine Baker, Brel en Aznavour. Al vanaf de twaalfde eeuw is de plek,  die dan eigendom is van kalief Abd El Moumen, ommuurd. In de 17e eeuw legt  sultan Ben Abdellah (dezelfde die El Jadida bevrijdt van de Portugezen) tuinen aan op deze plek en schenkt  ze aan zijn zoon Mamoun als huwelijkspresent. In de 19e eeuw wordt een groot paviljoen gebouwd , het Palais de la Mamounia. Dit wordt rond 1922 afgebroken. Dan zijn franse architecten al bezig met plannen voor een hotel, geheel in lijn met de politiek van het protectoraat om het toerisme in Marokko  te stimuleren. Opdrachtgever ONCF, de nationale spoorwegen, stimuleert dit idee natuurlijk graag. In 1921 tekent André Laprade (één van de grote architecten tijdens het franse protectoraat ) een eerste plan, dat niet wordt uitgevoerd. Twee jaar later worden de plannen van Henri Prost (dé grote man van de ville nouvelle in Casablanca) en Antoine Marchichio (van wie ik  originele tekeningen  in handen had in het archief in Rabat!)  voor een hotel uitgevoerd. De salon van het gebouw  wordt gedecoreerd door Jacques Majorelle (van de tuinen). De grote gang wordt uitgevoerd in Art Decostijl, maar de entreepartij is in Arabo-Andalousische stijl. In de jaren '70 en '80 wordt het oorspronkelijke gebouw gerenoveerd en worden er verdiepingen toegevoegd. Ook Mohamed VI laat het gebouw in 2009 renoveren. Het hotel ondergaat een grondige facelift en fauteuils, glaswerk en servies worden geveild. Dankzij onze vrienden Joëlle en Fernand, die een deel hiervan gekocht hebben, lunchen wij nu af en toe van Mamounia-servies met wijn uit glazen met het Mamounia-embleem. Dat is leuk, al is de ervaring van een drankje op het terras in de tuin van het Mamounia natuurlijk niet te overtreffen! Misschien wordt het toch nog 'twice in a lifetime?'

cinema in Casa

Natuurlijk kent iedereen  Casablanca van de gelijknamige film, die overigens niet in Marokko is opgenomen maar in de VS. Deze film dateert uit 1942. Toen telde de stad zelf al veel filmzalen. De eerste opende haar deuren vóór 1914 en stond binnen de stadsmuren in de oude medina. Met de komst van de Fransen en de bouw van de ville nouvelle, schieten de zalen als paddestoelen uit de grond. Film, auto's en garages zijn de nieuwe monumenten in de moderne stad waar de Andalousische cultuur ontbreekt. Op 12 december 1935 opent Cinema Vox , architect is Marius Boyer, de bekendste architect in Casablanca. Met 2000 plaatsen is Vox de modernste, en de grootste van Casablanca, van Marokko, nee van Noord Afrika! En mochten Amsterdammers denken dat de Arena modern is; Vox had al een schuifdak en was dus een cinema à ciel ouvert!. Wás, want in de jaren '70 wordt het monument afgebroken, om onduidelijke redenen.(Al heb ik daar wel mijn gedachten over) In de jaren erna volgen meer zalen. Om precies te zijn van 245 in 1988, tot 27 nu in heel Marokko. Recentelijk is een aantal gerenoveerd. Maar het merendeel staat ook op het punt te verdwijnen. Einde van een tijdperk, al zal de film Casablanca, die met 3 oscars als één van de beste films aller tijden te boek staat, de cinema van de stad in ere houden. 

 cinema Vox aan het Place de France, nu Place des Nations Unies

verkeer(d)

Bericht van Bladna.nl op 26-9-2018:

'In Marokko kwamen in slechts één week tijd 14 mensen om bij verkeerongevallen. Dat bericht de nationale veiligheidsdienst DGSN. Tussen 17 en 25 september vielen 14 doden en 1838 gewonden, waarvan 65 ernstig, bij 1420 verkeersongevallen in stedelijk gebied in Marokko.

Volgens de DGSN zijn deze ongevallen voornamelijk te wijten aan het feit dat voetgangers en bestuurders de verkeerstekens, stoptekens en voorrang niet respecteren, hun voertuig niet goed controleren, te snel, op de linkerrijstrook of in tegenovergestelde richting rijden of onder invloed van alcohol en fout inhalen. In dezelfde week werden 32.925 boetes uitgedeeld en 22.460 boetes betaald voor een totaalbedrag van 5.028.700 dirham (ongeveer 450.000 euro)'

En dat zijn alleen nog maar de cijfers in stedelijk gebied. Ons buurmeisje heeft net haar rijbewijs gehaald. Op mijn vraag of ze tijdens de lessen ook op de autoroute had gereden, antwoordde ze ontkennend....

colère royale

Volgens LeSite Info van 25 augustus is de koning kwaad. Op vrijdag aangekomen in Fes, maakt  hij buiten het protocol om een wandeling door de oude medina van de 'spirituele hoofdstad', Daar stuit hij op een hoop afval, dichtbij de moskee Moulay Idriss. Dus  krijgt een 'haut responsable' het bericht dat hij door de koning gebeld zal worden. Volgens Le Site Info brak het angstzweet uit bij deze man. Maar nu komt het: de autoriteiten nemen contact op met degene die verantwoordelijk is voor dit probleem met de mededeling dat ze het hem kwalijk nemen dat hij niet op tijd aan de bel heeft getrokken om het probleem te kunnen oplossen. Lees: de aanwezigheid van afval op straat is pas een probleem als de koning komt.
Een paar uur later is op 360.ma  het bericht te lezen: colère royale; pure leugens. Alle overheidsdiensten zijn sinds donderdag bezig geweest om het bezoek van de koning voor te bereiden.
'Des opérations de nettoyage et d'hygiène ont ét;e menées en meme temps que les actes d'embellisement et de renforcement de la sécurité'  Ja dat kennen we maar al te goed. Likje verf hier, bloemetje daar en klaar is Ali. Gelukkig is de koning slimmer dan veel responsables denken!

villa camembert

                                                         

Het is alweer een paar maanden geleden, maar tijdens de ramadan zijn avond en nacht belangrijker dan tijdens de rest van het jaar. Speciale TV-series worden rond middernacht uitgezonden en op straat is het 's avonds na de ftour, het ontbijt, drukker dan op zaterdagmiddag. Men wil zoveel mogelijk genieten van de uurtjes waarin eten en drinken is toegestaan, al zijn dat er in de zomer maar weinig. Om bij te dragen aan deze feestvreugde, heeft men Ramadan'Art in het leven geroepen. Op het programma staat een visite aan de 'villa ronde' of 'villa camembert'. Deze villa, eigendom van een neef van de koning, heeft inderdaad veel weg van een in porties gesneden camembert. Het is een icoon in de dure wijk Anfa en wordt voor het eerst tijdens de ramadan opengesteld voor publiek. En voor de rondleidingen gidsen worden gerecruteerd, ook onder de gidsen van Casamemoire. En dus mag ik een paar kleuterklassen begeleiden. Natuurlijk vermoei ik ze niet met de informatie over de Duitse  architect Wolfgang Ewerth, die in 1963 van zakenman Benkirane de opdracht kreeg om een villa te bouwen op het hoogste punt van de heuvel. Of met data. Maar ik vertel ze wel over het gebruik van bouwmaterialen als beton, waardoor het lijkt of dit huis zweeft. En over gebeurtenissen  die de tijdgeest van de jaren '60 weergeven toen de villa werd gebouwd. Dat de villa is gebouwd in een tijd waarin de mensen voor het eerst met een raket de ruimte veroverden, en of ze de ronde vorm niet op een vliegende schotel vinden lijken. Ik vraag of ze wel eens in een traditionele riad zijn geweest, en wat ze daar hebben gezien. En dat, als ze goed kijken,  ze zullen merken dat dit huis hier niet echt op lijkt, maar toch ook weer wel. De juf heeft de kinderen op school al goed voorbereid en de helft van de klas gaat op het terras aan de slag met kapla en klei. De andere helft neem ik onder mijn hoede. We starten buiten, Het giga waterbekken waar we omheen lopen naar de ingang, heeft in eerste instantie heeft  niets te maken met  de traditionele Marokkaanse architectuur, Maar binnen zien we dat elementen zijn 'omgekeerd'. Wat oorspronkelijk binnen is wordt buiten en wat zich in een riad op de begane grond bevindt, komen we hier boven tegen. Tegenover de ingang ligt de ronde salon. De plaats waar zich in een traditionele riad de patio bevindt. En het waterbekken dat gewoonlijk het middelpunt van de patio vormt, zien we hier dus buiten het huis terug..Binnenstebuiten dus. De salon is verrassend is afgewerkt met traditionele materialen. Zelligemozaik op de muur, banken langs de zijkant en een  beschilderd houten plafond. Groter verschil met de buitenkant is niet mogelijk. Dat vinden de kleuters ook. Dan gaan we de ronde trap op, naar boven. De houten stroken die de wandbekleding vormen, bewaren hét grote geheim van het huis. Hierin zit de toegangsdeur naar de keuken verborgen. Enkele kinderen hebben met hun ouders al een bezoek gebracht en willen graag laten zien dat ze dit geheim al aan het huis ontfutseld hebben. De lichtblauwe keuken is uitgerust met de meest moderne snufjes, inclusief telecomsysteem. Ik zie de strips van de familie  Jetson weer voor me, de tegenhangers van de Flintstones. Maar dat zegt deze kleuters natuurlijk niks. Voor hen zijn de toen luxueuze badkamers en de kinderkamers gewoon ouderwets. De zonovergoten patio op de eerste verdieping is een testcase voor hun ruimtelijk inzicht. Op mijn vraag boven welke kamer we staan, geeft een enkeling het goede antwoord: de salon. We kijken door de grote ramen naar buiten en zien de tuin en het ronde zwembad, en in de verte de zee. Dan gaan we weer naar beneden, naar de anderen die hun creativiteit hebben losgelaten op de klei en de kapla. Super om te zien hoe goed sommigen de structuur van het gebouw hebben bestudeerd en de 'camembert op pijlers' hebben nagebouwd. Aan hen nu de beurt om het huis ook van binnen te ontdekken!                                          

wereldmarokkanen

Het is weer zo ver, de 'wereldmarokkanen' komen met vakantie. De berichten hierover zijn wat tegenstrijdig, al naar gelang de bron. Berichten in de Nederlandse pers vertellen over Riffijnen die hun moederland mijden uit vrees voor problemen, Marokko meldt echter trots het aantal MRE Marocanis Resident à l'Etranger, die hun moederland bezoeken. Sinds begin juli zijn al 500.000 MRE,  afgereisd naar de andere kant van de Middellandse Zee. Daar profiteren de veerdiensten tussen Gibraltar en Tanger van, getuige de protesten over de hoge prijs van de boottocht. Vorig jaar maakten 1,3 miljoen mensen de oversteek. Marokko neemt deze jaarlijkse migratiegolf serieus en heeft 'Operatie Marhaba (welkom)' in het leven geroepen, om het deze landgenoten gemakkelijk te maken. Een slimme zet, want deze mensen brengen veel geld in t laadje. Op parkeerplaatsen langs de autoroute bij Gibraltar en tussen Tanger en Rabat staan speciale teams klaar om mensen op te vangen en assistentie te verlenen, medici, maatschappelijk werkers, alles om het de terugkeerders naar de zin te maken. We zien inderdaad auto's rijden met nummerplaten uit Italie, Frankrijk, Spanje en een enkele Nederlander. Soms raken we aan de praat met een Nederlandse Marokkaan. Altijd zijn ze aangenaam verrast als we vertellen dat we hier wonen. En het grappige is dat ze in bepaalde opzichten blijkbaar toch vervreemd zijn van hun roots, want zij maken opmerkingen over de dingen waar wíj inmiddels aan gewend zijn. Maar er zijn ook vakantiegangers die meteen alle verkeersregels waar ze In Europa een hoge boete voor zouden krijgen, aan hun laars lappen Kinderen voorin de auto op schoot achter het stuur, kinderen achterin maar zonder gordel, Blijkbaar hoort dit bij het ultieme gevoel van vrijheid in de vakantie. Zou het bij ons ook zo werken als we een weekje in Nederland zijn? Misschien zien we dit pas als we weer definitief teruggaan. Vooralsnog heb ik hiervoor een blinde vlek, vrees ik. 

tranen.......

Vandaag was de laatste dag van onze ateliers FLE op 'onze' school in Sebt. Een kern van trouwe leerlingen was over van de 2x15 waarmee we begonnen. Maar deze leerlingen hadden plezier in de lessen en willen iets opsteken. Dat maakt het ook moeilijk, dit afscheid. Want krijgen deze kinderen die wel willen leren ook andere kansen? Eigenlijk weten we het antwoord al......We wilden deze les bijzonder maken, maar een traktatie is uitgesloten zo midden in de ramadan. Dus hebben we een quiz, en mogen ze posters waar ze al aan hadden gewerkt versieren en afmaken. Thema's die we door het jaar heen hadden aangekaart : de markt, de school, kleding, dieren werden uitgewerkt met tekeningen en collage's. En zoals de leerlingen zich verbazen over de onderwerpen die in een Marokkaanse 'Libelle' staan, zo verbazen wij ons over de verbazing van de leerlingen. En over hun gedrag. We wisten al dat kleurpotloden en stiften de spanning doen oplopen, maar vrijelijk kunnen beschikken over A4-tje's in alle kleuren, dat is teveel, zelfs voor een 12 jarige. Er wordt bijna gevochten om de kartelscharen, de lijm en de A4tjes, alles waar veel kinderen van die leeftijd in Nederland hun neus voor zouden ophalen. Eindeloos en met veel concentratie- van sommigen niet de sterkste kant- blijven ze bloemen maken  Tot we aan het het 'officiele' gedeelte komen. We delen de dossiers uit, waarin we alle 'fiches eleves' die ze tijdens de lessen hebben ingevuld, hebben bewaard. Als souvenir hebben we een A4-tje met een tekst, als bedankje voor hun aanwezigheid bij de ateliers. En dan  barsten sommigen in tranen uit. Saad, kan als eerste  zijn tranen niet bedwingen en schaamt zich er niet voor. Een uitzondering in deze mannenmaatschappij, En als een ander je vervolgens smeekt: 'S'il te plaît, tu viens au college l'année prochaine, s'il te plait?!! dan houd je het zelf ook niet droog, maar kun je je een mooier bedankje voorstellen??!!

De Koning komt! .....of niet? Of toch wel?

Het lijkt een variatie op het bovenstaande thema, het aangekondigde bezoek van de Koning.

Komt hij nou wél, of toch niet? Of toch wel? In ieder geval worden in de stad de nodige vorzorgsmaatregelen getroffen. De weg krijgt een nieuw (dun) laagje asfalt, de stoepranden worden geschilderd in rood en wit -verboden te parkeren- of blauw en wit - parkeren toegestaan. Palmbomen worden geplant langs de boulevard, de middenberm vóór ons huis krijgt nieuwe bloemetjes en overal worden vlaggen neergezet. Overal? Nee, alleen langs de route waar M6 zal komen. Bij het ziekenhuis -waar hij levensmiddelen zal uitdelen vanwege de ramadan, weet ik van horen zeggen-worden tenten geplaatst, plastic geruimd en geveegd. Dat alles was vorige week. Toen kwam er ook een helicopter overvliegen. Maar of de Koning daar inzat betwijfel ik. Geen nieuws over een bezoek aan El Jadida. De tenten staan er nog, de vlaggen ook, maar het opgeruimde veld zal snel weer een openbare vuilinsbak zijn. Hopen dat er maar weer snel een bezoek wordt aankondigd!

les Nuits du Ramadan

Na vijf jaar weten we wel zo'n beetje hoe het er tijdens de ramadan aan toe gaat. Het kanon dat iets vóór zonsondergang op de boulevard klaargezet wordt om bij zonsondergang het breken van het vasten aan te geven. Een spektakel dat we graag aan onze gasten laten zien. En natuurlijk eten wij ook (af-en-toe) een 'ftour', zoals het iftar, het ontbijt hier wordt genoemd. Met dadels, harirasoep, msemn-pannekoekjes, chebekkiyakoekjes die druipen van de honing en heerlijke fruitsappen. Alles om het glucose- en vochtgehalte aan te vullen. Zo gebruikt men een deel van de nacht om te eten en drinken samen met vrienden en familie. Groepen jongeren eten op het strand en maken muziek, anderen laven zich bij Mac Donald's. Inmiddels is het tweede weekend van de ramadan aangebroken. En dat betekent twee avonden met  openluchtconcerten , georganiseerd door het Institut Francais.Met deze keer een bijzondere gast: de Marokkaanse zangeres OUM. We hebben haar eerder gehoord, zelfs ontmoet en verheugen ons op haar concert. Haar muziek is een mix van traditionele Marokkaanse muziek uit de Sahara, gnaoua, jazz, soul en Afrikaanse ritmes. Ze wordt begeleid door een Nederlands-Amerikaanse percussioniste!, een contrabas, trompetist en een 'oud', een soort luit. Oum ziet er altijd prachtig uit; mooie kleurige traditionele gewaden en gracieuze hoofddoek die ze draagt met n 'twist'. De stemming zit er al snel in en het publiek zingt volop mee met bekende liederen.En tot ons genoegen speelt de groep zeker 5 kwartier en bruist het plein in het Parc Hassan II bij het strand. Het is kwart vóór één als we nog een poging doen croissants te kopen voor het ontbijt, maar de bakkers, die toch altijd tot na twaalf uur 's nachts open zijn, hebben hun deuren nu toch gesloten. Met de klanken van OUM's liedjes nog in onze oren lopen we naar huis, langs de cafés waar mannen nog samen van een sapje genieten voordat een nieuwe vastendag aanbreekt en we in de avond van een nieuw concert kunnen genieten. Deze keer een zangeres uit Soudan. Ramadan is zo gek nog niet!  (klik op de video en geniet een beetje mee!)

En nóg n keer Journées Patrimoines, Casablanca 10e editie !,

tu garde la boutique

Naar de souk om dadels en gemalen kokosnoot te kopen voor een taart. De notenman  is altijd vol belangstelling voor onze -toch best wel versleten- fietsen, en hij gooit vaak n visje uit wat we er mee doen als we hier weggaan. Na wat over-en-weer-gepraat geef ik mijn boodschappen door. Een kilo dadels en een beetje gemalen kokos.Heeft hij dat ook? Machi muchkil, geen probleem. Ok, de dadels zitten in de zak. Nu de kokos. Hoeveel ik wil, n halve kilo? Zoveel? 250 gram is genoeg. De verkoper komt zijn winkel uit, zegt tegen mij : 'jij past op de winkel' en loopt weg.  Zo gaat het hier vaak. Zelf verkoopt hij geen gemalen kokos. Dus dan haalt hij dat bij de buurman. En ondertussen neemt de klant de honneurs waar. Even later komt hij terug, mét de kokos. Helaas voor hem heb ik niets kunnen verkopen in de tussentijd ! 

teveel ....

Maandagochtend. Ik loop de 'tabac' binnen om Tel Quel, het wekelijkse opninieblad te kopen. Als ik weer buiten kom, rijdt een rode renault Clio langs. Erin zitten twee jonge meiden. Erg tevreden met zichzelf en hun leventje zo te zien. Haren los in de wind, zwaar opgemaakt, muziek hard aan. Ze zingen mee en maken een filmpje met de telefoon, alsof ze filmsterren zijn.  Op een paar meter van mijn fiets zit een meneer in rolstoelfiets. Vijf meter verderop zit een vrouw op de stoep en nog een paar meter verder een oud vrouwtje met dikke brilleglazen. De eerste vrouw spreekt me aan: 'medem' (madame) Ze willen alle drie 'n dirham of twee. Die krijgen ze. Dan pak ik gauw mijn fiets en rijd weg, naar huis. Want soms wordt het me emotioneel allemaal even teveel. Vooral als je net vrienden uit Nederland hebt uitgezwaaid na een fijn weekend samen. De contrasten, mensen die je bedanken omdat je ze 2 of 3 dirham geeft.  De politieke spelletjes. Het zal nooit wennen. We zijn dan ook extra dankbaar dat wij in staat zijn af en toe een retourtje Nederland te kunnen boeken....